چرخه حیات سازمان چیست؟

چرخه حیات سازمان چیست؟ (چرخه عمر سازمان)

زمان مطالعه: ۴ دقیقه

به بیان ساده، سازمان‌ها سیستم‌های اجتماعی هستند. آن‌ها گروه‌هایی از افراد هستند که بر اساس یک هدف مشترک سازمان یافته‌اند. فعالیت‌های سازمان‌ها شامل اقدامات تکراری مشابه مانند برنامه ریزی استراتژیک، برنامه ریزی تجاری، توسعه محصول و خدمات، بازاریابی، مدیریت مالی و ارزیابی‌ها است.

هر فعالیت معمولاً شامل شفاف سازی اهداف به صورت رسمی یا غیررسمی، قدم برداشتن در جهت رسیدن به آن اهداف، تصمیم گیری در مورد تحقق اهداف یا عدم تحقق اهداف و تنظیم فعالیت‌ها برای تأثیرگذاری و کارآیی بیشتر آن‌ها در رسیدن به اهداف است. سیستم‌های اجتماعی می‌توانند در وهله اول بر کل سازمان، تیم‌ها، محصولات، خدمات یا در یک فعالیت خاص متمرکز شوند.

افراد خود سیستم‌هایی هستند که برای کار مستمر در جهت رسیدن به این هدف، به یک فعالیت مشخص نیاز دارند. سیستم‌های اجتماعی چرخه‌های حیات مشترکی را از ابتدا تا رشد و بلوغ  طی می‌کنند. با بالغ شدن افراد، آن‌ها درک بیشتری از خود و جهان خواهند داشت. با گذشت زمان، آن‌ها یاد می‌گیرند که برنامه ریزی کرده و از انضباط برای ادامه برنامه‌های خود استفاده کنند.

افراد یاد می‌گیرند که خودشان را اداره کنند. در همین حال، آن‌ها مراحل نوزادی، خردسالی و اوایل نوجوانی را طی می‌کنند. افراد در این مراحل غالباً برای زنده ماندن هر کاری که لازم است را انجام می‌دهند، مثلاً غذا خوردن، پناه گرفتن و خوابیدن! در اوایل، بسیاری از افراد بر اساس آنچه در حال حاضر در اطرافشان اتفاق میفتد، تصمیمات واکنشی می‌گیرند.

اهمیت چرخه حیات سازمان

سازمان‌های نوپا، تیم‌ها و اقدامات داخلی نیز مانند چرخه حیات افراد است. غالباً، بنیانگذاران سازمان یا برنامه و اعضای مختلف آن فقط برای ادامه کار باید هر کاری که لازم است را انجام دهند. رهبران تصمیمات بسیار واکنشی می‌گیرند. آن‌ها از وقت گذاشتن برای کاهش سرعت و انجام برنامه ریزی می‌ترسند.

رهبران باتجربه یاد گرفته‌اند که چرخه عمر خاصی که یک سیستم طی می‌کند را تشخیص دهند. این رهبران انواع مشکلات پیش رو در هر چرخه زندگی درک می‌کنند. این درک به رهبران احساس دیدگاه متفاوت می‌دهد و به آن‌ها کمک می‌کند تا تصمیم بگیرند که چگونه به تصمیمات و مشکلات محل کار و زندگی خود پاسخ دهند.

تغییرات سازمانی ناشی از دریافت مشاوره مدیریت
بخوانید

مشکلات می‌توانند اغلب شامل اولویت‌های نامشخص، نقش‌های نامشخص، افزایش ناامیدی و درگیری و افراد خارج از سازمان باشند. اگر درک چرخه حیات سازمان ناشناخته بماند، این مشکلات اغلب حل نمی‌شون!. تشخیص مرحله خاصی که در حال حاضر یک سیستم در آن قرار دارد، به سن سیستم بستگی ندار، بلکه به ماهیت فعالیت‌های فعلی آن بستگی خواهد داشت.

نمونه‌ای از یک مدل چرخه حیات سازمان

چرخه‌های حیات آنقدر مهم هستند که تعداد چارچوب‌ها و مدل‌های پیشنهادی برای آن به طور فزاینده‌ای وجود دارند. در اینجا یک مدل ساده برای درک بیشتر شما از چرخه حیات سازمان ارائه شده است. در این مثال، تمرکز بر روی یک سیستم اجتماعی در سطح سازمان است.

برخی از برنامه ریزان سیستم‌ها می‌گویند که یک مرحله اضافی وجود دارد که بعد از مرحله بلوغ است. این مرحله تشخیص می‌دهد که قرار نیست همه سیستم‌ها برای همیشه وجود داشته باشند. همچنین به برنامه ریزان سیستم کمک می‌کند تا از ماندن ناامیدکننده در مرحله بلوغ جلوگیری کنند، تا مبادا سیستم شکست بخورد!

ویژگی‌های راه اندازی

  • دارای چشم انداز و اهداف جذاب و هیجان انگیز است.
  • انگیزه کارکنان به دلیل جذابیت و کاریزماتیک بودن رهبر است.
  • هیئت مدیره معمولاً یک هیئت عملی است.
  • افراد استخدام می‌شوند زیرا آن‌ها هیجان زده هستند و می‌خواهند در سازمان نقش آفرینی کنند.
  • تصمیمات اغلب واکنشی و خودجوش هستند. برنامه‌ها، اگر تدوین هم شوند، غالباً اجرا نمی‌شوند.
  • منابع (پول، امکانات و سایر) به طور مداوم جستجو می‌شوند، گاهی اوقات در شرایط بحرانی!
  • گیجی، ناامیدی و درگیری‌های گاه به گاه می‌توانند در مورد اینکه چه کسی، چگونه و چه زمانی کاری را انجام دهد، وجود داشته باشند.
  • کارکنان درباره نیاز به برنامه ریزی و رویه‌های بیشتر صحبت می‌کنند.
  • اگر مقاومت شدیدی در برابر تغییر وجود داشته باشد، بحران‌ها افزایش می‌یابند، به عنوان مثال، کمبود پول نقد، درگیری‌ها و رفتن کارکنان از سازمان!

اولویت‌ها در مرحله رشد

  • تمرکز بر تقویت سیستم‌های داخلی برای حمایت از رشد و گسترش خدمات و بازارها است.
  • رهبران به همان اندازه که بر ایجاد ایده‌های جدید تمرکز دارند، بر مدیریت تغییر نیز تمرکز خواهند داشت.
  • هیئت مدیره بیشتر به یک هیئت سیاست گذاری تبدیل می‌شود که تمرکز خود را بر روی برنامه‌ها، سیاست‌ها و مشارکت کامل ادامه می‌دهد.
  • ادارات و تیم‌های مختلف برای کارایی با م هماهنگ شده‌اند.
  • برنامه ریزی منظم بوده و متمرکز بر اهداف، نقش‌ها و مهلت‌های تعیین شده است.
  • پیشرفت به طور منظم از نظر وضعیت، یادگیری و بهبود مستمر کنترل می‌شود.
  • فعالیت‌های منظم و معمول برای قابلیت اطمینان و کارایی، رویه بندی می‌شوند.
  • سیستم‌های داخلی برای به کسب سیستماتیک منابع، بر اساس برنامه‌ها، ایجاد می‌شوند.
  • شیوه‌های مدیریت عملکرد، بر پرسنل و سازمان متمرکز هستند.
مروری اساسی بر رفتار سازمانی: رهنمودها و منابع
بخوانید

اولویت‌ها در مرحله بلوغ

  • تمرکز خود را بر حفظ حرکت و نوسازی بگذارید، به ویژه برای جلوگیری از تحکیم بوروکراسی!
  • تمرکز بر خلاقیت و نوآوری است.
  • اولویت‌های مدیریت به ویژه در برنامه ریزی جانشینی و مدیریت ریسک هستند.
  • یادگیری بیشتر با افراد و سازمان‌های دیگر به اشتراک گذاشته می‌شود.
  • رهبران می‌کوشند با موفقیت مدل کسب و کار خود را در جاهای دیگر تکثیر کنند.
  • افراد برای برنامه ریزی حتی با دامنه طولانی تر، به عنوان مثال ۳ تا ۵ سال از این برنامه استفاده می‌کنند.
  • اولویت همچنان بر مدیریت تغییر و تحول است.
  • برخی از سازمان‌ها در صورت دستیابی به چشم انداز سازمان، خاتمه آن را در نظر می‌گیرند.

چرخه‌های عمر محصول

فعالیت‌های دوره‌ای برای برنامه ریزی، توسعه، اجرا، ارزیابی و سپس تنظیم برنامه‌ها برای هر محصول و خدماتی، اساساً یک مجموعه منظم از فعالیت‌های تکراری است. این یک سیستم می‌باشد و مانند بسیاری از دیگر سیستم‌ها چرخه حیات دارد. مراحل موجود در سیستم را می‌توان با نمودار ساده‌ای توصیف کرد.

مدیران با کسب تجربه از محصولات، مراحل توسعه یک محصول یا خدمات معمولی را درک می‌کنند و می‌دانند صفات معمول هر مرحله چیست. بنابراین، آن‌ها می‌دانند که برای تکامل محصول یا خدمات تا بلوغ باید به چه اولویت‌هایی توجه کنند. مدیران درک می‌کنند  که در صورت عدم رسیدن به مرحله بعد، چه مشکلاتی می‌توانند به وجود خواهند آمد.

این مطالب را هم حتما بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *